Paranoya ve Şüphecilik-3: Paranoyada Görülen 5 Kişilik Kaybı Türü

Paranoyayla Beraber Görülen 5 Tür Kişilik Kaybı

Paranoya ve şüphecilik uzun yıllardır araştırılmaktadır ve günümüze kadar uzanan araştırmalar da mevcuttur. Bu tarz araştırmaların sonucu olarak psikologların saptamış olduğu 5 tür kişilik kaybı, paranoyak düşünceleri taşıyan insanlarda daha sık rastlanır. Bunlar şöyledir:

  • Uyuşma: Bedende bir bölgenin ağrı veya acısını başkasının ağrı veya acısı olarak algılama
  • Benliğin gerçek dışılığı: Kendinizi dışarıdan gözlemleyen biri olarak görme.
  • Algı değişiklikleri: Nesnelere dokunulduğunda onları düzgün olarak hissedememe, kokuları doğru algılayamama vb.
  • Çevrenin gerçek dışılığı: Görülenlerin cansız ve donuk veya gerçekten oldukça uzak gelmesi
  • Zamanın parçalanması: Yeni bir şey yaşarken, o durumu daha önce yaşadığınız hissi.

 

Halüsinasyonlar ve Paranoya 

İnsanların %10-15 civarı hayatlarının en az bir döneminde halüsinasyonlar deneyimlerler, ve halüsinasyonlar bu yüzden oldukça yaygın rastlanan durumlardır. Halüsinasyonlar yalnızca kaygı ve stres dönemlerine bağlı olarak ortaya çıkmaz. Ayrıca halisünasyonlar sadece şizofreniye özgü semptomlar da değildirler. Ancak yine de söz konusu halüsinasyonlar görmek olduğunda duruma çok daha ciddi yaklaşmak, konu hakkında daha fazla bilgiye ulaşmak için çabalamak ve bir profesyonele danışmak oldukça önem arz eder.

Pek çok insan sabah uyandıklarında, ya da gece uykuya dalarken sesler duyduklarını belirtmektedir. Ayrıca, halüsinasyonlarınızı anlamlandırmaya çalışmak süpheci düşüncelerinizi alevlendirebilir. Öncelikle farkında olmamız gerek bir durum burada göze çarpmaktadır, özellikle uykuya dalarken yada uyanırken halüsinasyonlar deneyimlemek normal bir durum olabilir. Bu konuya tabi ki ehemmiyetli bir şekilde yaklaşmak doğru bir yaklaşım türüdür. Ancak, halüsinasyonlar deneyimlediğiniz için şüpheci ve paranoyak düşüncelere kapılma ihtimalinizin de artabileceğinin farkında olmanız gereklidir.

Uyuşturucular gibi uyarıcılar da paranoyak  düşüncelere yol açar, çünkü uyuşturucunun etkisi altındayken dünyayı algılama şekliniz ve içinizde hissettikleriniz değişir. Uyarılmanın, anormal deneyimleri ve kaygıyı tetiklediği unutulmamalıdır.

 

Tıbbi ve psikiyatrik rahatsızlıklar

Şüpheci duygular o kadar yaygındır ki; insanların %70’i hayatının bir döneminde benzer durumlar deneyimler. Ancak şüpheci duygularınız daha ciddi bir psikolojik probleme işaret ediyor olabilir. Bu problemin de ”şizofreni” olması yüksek ihtimaldir. Psikoz terimi çift kutuplu bozukluk ve şizofreni dahil olmak üzere bazı psikiyatrik bozuklukları kapsamaktadır. Ve kişiler psikozlarda paranoyak düşüncelere kapılırlar ve paranoyak düşüncelerin doğruluğuna aşırı bir inanç geliştirirler.

Bilişsel Davranış Terapisi (BDT) gibi bazı psikolojik yaklaşımların psikoz yaşayan hastalar için oldukça fayda sağladığını kanıtlayan araştırmalar giderek çoğalmaktadır. Ulusal Sağlık ve Bakım Hizmetleri Enstitüsü (NICE), şizofreni tanısı alan bireylere Bilişsel Davranış Terapisi (BDT) uygulanmasını tavsiye etmektedir.

 

paranoya ve halüsinasyon

 

Alakalı başlıklar

Leave a Comment