Depresyon- 1: Depresyon Nedir? Depresyon Ne Anlama Geliyor?

derpesyon belirtileri nelerdir

Depresyon Nedir?

Depresyon günümüzde oldukça popüler bir terimdir ve gerek medya gerekse diğer kitle iletişim araçları ile de popülerliği giderek artmakta ve ‘’belki’’ de depresyon üzerine bir yığın yanıltıcı bilgi çevremizde yayılmaktadır. Konumuz depresyon olduğunda da bilgi kirliliğinden uzaklaşarak oldukça bilimsel bilgilere ulaşmaya çabalamak herkes için en iyisi olacaktır.

Dünya üzerinde 350 milyondan fazla insanın depresyondan muzdarip olduğu düşünülmektedir ve depresyon tarih boyunca insanları sıkıntıya sokan bir durum olarak varlığını sürdürmüştür. Hipokrat, ünlü Yunan hekim, depresyonu ilk defa bir hastalık olarak işaret etmiş ve ‘’melankoli’’ olarak adlandırmıştır ve depresyona uzanan süreç böylece başlamıştır.

Depresyondaki insanlar genellikle kendilerinin zayıf kişiliklere sahip olduklarına inanmakta ve bu inancı da desteklemek için çeşitli arayışlar içerisine girmektedirler. Hatta bazı insanlar da benzer düşüncelere ve inançlara sahiptirler. Ancak bir noktada kesinlikle unutulmaması gereken bir gerçek söz konusudur: depresyon kişilerin zayıf olmalarıyla ilişkili değildir! Tarihte bir çok ünlü ismin de depresyondan muzdarip bir hayat sürdüğünün kanıtlarına günümüzde kolayca ulaşılabilmektedir.

 

Depresyon ile ne kastediliyor?

Depresyon, Latincede ‘’bastırmak’’ anlamına gelen ‘’deprimere’’ sözcüğünden türemiştir ve sadece moral bozukluğuna işaret eden bir kelime değildir. Depresyon yalnızca nasıl hissettiğimizi etkilemez; düşünme şeklimiz, sekse olan ilgimiz, konsantrasyonumuz, enerji seviyemiz ve uykumuz da depresyondan etkilenir.

Şüphesiz ki depresyon hayatımızın bir çok alanında bize ciddi sıkıntılar yaratmaktadır ve bu alanların bazılarını yakından incelemek depresyon konusunda farkındalık kazanmak için hem depresyondaki kişilere hem de çevrelerindekilere yardımcı olacaktır. Bu alanlardan bazıları şöyledir:

  • Motivasyon: Motivasyonumuz, yani bir şeyler yapmak için duyduğumuz istek, depresyonda doğrudan etkilenir. İlgi ve enerji kaybı yaşayabilir ve kendimizi oldukça kayıtsız hissedebiliriz. Böylece hiçbir şeyi yapmaya değer görmeyiz.

 

  • Duygular: İnsanlar depresyonun kendini bitkin hissetmek ve çökkün ruh haliyle ilişkili olduğunu düşünürler. Ancak durum sadece bunlardan ibaret değildir. Bunlar depresyonun bir parçasıdır. Depresyonun ana semptomlarından olan anhedoninin kelime anlamı zevk almamadır ve bu durum depresyondaki kişinin zevk alma kapasitesini kaybetmesine işaret eder. Depresyondaki kişilerde olumlu duygular ve hisler yaşama kapasitesi azalmış görünse de; öfke gibi olumsuz duygularda da ciddi bir artış görülür.

 

  • Düşünme: Depresyon iki yolla düşünme şeklimizi etkiler. İlk olarak, konsantrasyon ve bellek depresyondan etkilenir, böylece zihnin herhangi bir şeye odaklanması oldukça zor hale gelir. İkinci olarak, depresyon geleceğimiz, kendimiz ve dünya hakkında düşünme biçimimizi etkiler. Depresyondaki kişiler nadiren kendileri hakkında olumlu hissederler. Bu kişiler kendilerini değersiz, kusurlu, aşağı ve kötü olarak görme eğilimindedirler. Gelecek de boş ve karanlık, sonu gelmeyecek bir kayıp ve yenilgi döngüsü olarak algılanır. Depresyon, pek çok duygunun da neden olduğu gibi bizi uç noktalarda düşünmeye itmektedir.

 

  • İmgeler: Depresyondaki kişiler bu durumu ifade etmek için karanlık imgelere baş vurma eğilimindedir. Depresyonun imgeleri bir yerde sıkışıp kalmakla, dışarı çıkamamakla ve karanlıkla ilgili olabilir.

 

  • Davranışlar: Depresyonla beraber kişilerin davranışlarında da değişiklikler göze çarpmaya başlar. Kişi olumlu faaliyetlere daha az zaman ayırır, saklanmak isteyebilir ve toplumdan çekilebilir. Depresyondan önce yapılan pek çok aktivite bir çileye dönüşür ve her şey çok fazla zaman gerektiriyormuş gibi hissedilir. Bu yüzden de kişi giderek daha az şey yapmaya başlar. Kişilerin diğerlerine karşı davranışlarında da değişiklikler görülür. Çatışmalar artar, diğerleriyle yapılan olumlu faaliyetlerde ciddi azalmalar göze çarpar. Aşırı kaygı durumunda, kişi toplum içinde güvenini kaybedebilir ve diğerleriyle görüşmekten kaçınmaya başlayabilir. Depresyondaki kişiler aşırı huzursuzluk gösterebilir ve bu da onları gevşemekten alıkoyar.

 

  • Fizyoloji: Depresyonla beraber beden ve beyinde de değişiklikler ortaya çıkar. Depresyondayken nörotransmitter olarak bilinen ve beyinde bulunan bazı kimyasallar etkilenir ve azalır. Antidepresanların bazı insanlarda yararlı olması da bu şekilde açıklanabilmektedir. Depresyon sadece enerji seviyemizi değil uykumuzu da etkiler. Bazı insanlar daha az uyurken, aşırı uyuyan insanlar da mevcuttur. Ayrıca iştah kaybı depresyonda sıklıkla görülen semptomlardan yani belirtilerdendir, bu semptomun tam tersi olan aşırı yeme de depresyonda görülebilir.

 

  • Sosyal ilişkiler: Depresyon genellikle kişi tarafından gizlenmeye çalışılır ancak yine de kişiler arası ilişkileri derinden etkilemeye devam eder. Depresyondaki kişilerle beraber olmak daha az eğlenceli bir hal alabilir. Ayrıca kişi daha sinirli olabilir ve sürekli ‘’hayır’’ demeye başlayabilir.

 

  • Beyin: bu kısıma kadar beyinle ilgili bilmemiz gereken şey, depresyonun bir beyin durumu olduğudur. Daha sonraki yazılarımızla depresyon ve beyin ilişkisi hakkında güncel ve bilimsel bilgilere ulaşabileceksiniz.

Depresyonun farklı türleri mevcuttur

Depresyonun birden fazla türü vardır ve bunlar birbirinden farklıdır. Sıklıkla karşılaşılan depresyon türü majör depresyondur. İki hafta boyunca APA tarafından listelenen en az 5 semptomu gösteren kişilerin majör depresyondan muzdarip olduğu söylenebilir.

Bipolar yani çift kutuplu bozukluğun bir ucunda depresyon görülür. Kişi taşkınlık ve çökkünlük hali arasında gidip gelir. Bipolar bozukluk için kullanılan eski tabir ise manik depresyondur. Ve mani araştırmacıların depresyon konusunda ayrım yapmalarına yardımcı olan bir durumdur.

Psikotik depresyon görülen kişiler delüzyon olarak bilinen yanlış inançlar geliştirir ve bunları sürdürürler. Psikotik depresyon uzman yardımı gerektiren ciddi bir durumdur ancak diğer depresyon türlerine göre daha az rastlanılır.

Depresyon bazen hiç yoktan gelişmiş gibi algılanabilir. Ancak psikoterapi yardımıyla kişiler derinlemesine incelendiğinde, depresyonun tohumlarının çocuklukta atıldığı görülebilmektedir. Depresyonun türü ve şiddeti değişiklik gösterebilir. Bazı durumlarda insanlar depresyon ortadan kalkana kadar hayatlarını sürdürebilirler. Ancak daha ciddi durumlarda hayatı sürdürmek oldukça zor bir hale gelir ve profesyonel yardım almak zorunlu olur.

 


Depresyon yazı dizimizin 2. yazısı olan ”Genler ve Depresyona Yatkınlık” adlı yazımıza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz: 

psikolojiplatformu.com/2018/11/17/2-depresyon-genler-ve-depresyona-yatkinlik/

 


psikolojiplatformu.com kurucusu

Kaynak:

Gilbert, P. (2009). Overcoming depression: A self-help guide using congitive behavioral techniques. London, UK: Robinson

 

Alakalı başlıklar

Leave a Comment